Boekvoorstellingen van politici… (2), 23 april 2019

Assita Kanko, kandidaat europarlementslid voor N-VA, nodigde me uit om met haar in gesprek te gaan over haar nieuwe boek: ‘Omdat je een meisje bent. Verhaal van een besneden leven‘.

“Omdat je een meisje bent is Assita Kanko’s getuigenis. In een directe, ontroerende en inspirerende stijl vertelt ze het drama dat miljoenen vrouwen ondergingen; een lot dat nog steeds miljoenen kleine meisjes over de héle wereld ondergaan. Omdat de stilte doorbreken de eerste stap is naar het uitbannen van vrouwelijke genitale verminking en het realiseren van zelfbeschikkingsrecht.”

Die boekvoorstelling vond plaats op dinsdag 23 april 2019 in Sint-Pieters-Leeuw voor een bomvolle zaal.

Foto: Mathias Vanden Borre.

Burgemeester van Sint-Pieters-Leeuw Luc Deconinck leidde in.

Daarna sprak ik met een ontroerende en strijdvaardige Assita; over haar ervaringen, haar engagement, haar liefde voor het leven en de strijd voor vrijheid.

Uitgever Karl Drabbe (Doorbraak Boeken) sloot af.

Artikel in nieuw boek “Beroemde feministes”, over Olympe de Gouges

Zopas verscheen het boek “Beroemde Feministes. De Strijd voor vrouwenrechten” (red. D. Verhofstadt, Houtekiet). Daarin heb ik een hoofdstuk over de Franse revolutionaire Olympe de Gouges.

Hier is alvast de aanvang van mijn artikel:

” “De Verlichting is een zaak van blanke (of witte!) mannen.” Enkele decennia geleden zou deze gedachte terecht als absurd zijn afgedaan. Maar in het huidige intellectuele klimaat circuleert dit idee alsof ze een reële kritiek op de Verlichting bevat. Jammer genoeg berust zo’n uitspraak zowel op een pijnlijke vorm van onwetendheid als op een nefaste methodologische vergissing: er zijn steeds vrouwen geweest die de Verlichtingsideeën vurig hebben verdedigd. Daarbij kan de waarde van een idee niet worden herleid tot wie ze heeft bedacht. Of een idee juist, rechtvaardig of zinvol is, hangt niet af van de geest die ze ontwikkelde. Twee plus twee is tenslotte niet gelijk aan vijf, wie de berekening ook maakt. Op dezelfde manier verdienen politieke ideeën een inhoudelijke bespreking. Juist dat heeft het wetenschappelijke streven uit de Verlichting bijgedragen: dat meningen redelijk, feitelijk worden beoordeeld.

Helaas is deze kritiek op de Verlichting ook niet onschuldig. Ze heeft verstrekkende gevolgen voor vrouwenrechten. Ze suggereert namelijk dat we die Verlichting – met haar radicale religiekritiek en wetenschappelijke aspiraties – liefst opzij schuiven. Meer nog, emancipatie voor kwetsbare groepen vraagt juist dat de westerse moderniteit best onderuit wordt gehaald.

De Franse schrijfster en feministe Olympe de Gouges (1748-1793) is de geschikte figuur om deze dwalingen te ontkrachten. Als tijdgenote van de 18de eeuwse Verlichting, heeft ze de enorme emancipatorische kracht van het Verlichtingsdenken meteen begrepen. Ze verdedigt expliciet en zonder reserve dat vrouwen van nature gelijk zijn aan mannen, dat ze dezelfde rechten hebben op vrijheid en kansen, en dat filosofische stromingen van haar tijd juist deze vooruitgang mogelijk maken. Maar haar strijd gaat breder; ze klaagt even goed de onrechtvaardige behandeling van slaven, kinderen en armen aan. Daarbij is De Gouges allesbehalve blind voor de problemen van haar tijd: het volstaat niet om nieuwe ideeën over rechten en vrijheden te verkondigen. Ze moeten ook een politieke realiteit worden. Daarom moeten ideeën ook in de harten en geesten van burgers leven. Deze ontwikkelingen nemen echter enorm vele tijd in beslag. Zoveel tijd dat De Gouges zelf de echte lotsverbetering van onmondige medeburgers niet meemaakt. Ze beseft dan ook dat dit het drama van haar tijd is: aan revolutionaire ideeën geen gebrek. Maar zelfs na de Franse Revolutie blijven vrouwen onmondig, onvrij en zo goed als rechteloos.

Dat is uitgerekend haar aanklacht tegen haar tijdgenoten en waarvoor ze haar leven op het spel zet: dat de revolutionairen de radicale ideeën die ze lanceerden niet echt durven doordenken en doorzetten. (…)”

De andere bijdragen gaan over Artemisia Gentileschi (Leen Huet), Marie de Gournay (Ann Meskens), Mary Astell (Alicja Gescinska), Mary Wollstonecraft (Ann Brusseel), Harriet Taylor Mill (Wendy De Poorter), Emmeline Pankhurst (Claire Tillekaerts), Virginia Woolf (Magda Michielsens), Marie Popelin (Sara De Mulder), Simone de Beauvoir (Tine Maenhout), Lucienne Herman-Michielsens (Annemie Neyts), Mehrangiz Marouchehrian (Darya Safai), Paula Marckx (Elisabeth Matthys) en Ayaan Hirsi Ali (Assita Kanko)…

Het boek ligt nu in de boekhandel!

Over de Verlichting en vrouwenrechten circuleert heel wat onwetendheid. Ik schreef er deze column voor De Standaard over, met een analyse van Laclos’ ‘Riskante Relaties’ (Les Liaisons dangereuses).

En over de ‘witte wereld’ ging ik in discussie met Olivia Rutazibwa voor Nachtwacht.

Recensie ‘De Tweede Helft’, van Assita Kanko, DS Letteren

Unknown 08.33.05Dit is mijn recensie voor het boek van Assita Kanko, ‘De tweede helft. Tijd voor een nieuw feminisme’, (Lannoo)

“Vrouwen die vrouwen helpen, DS Letteren op vrijdag 27 november 2015.

Achterover leunen omdat je het ver hebt geschopt in het leven, om van je succes te genieten. Assita Kanko zou het makkelijk kunnen, maar het is niets voor haar. Ze werd geboren in Burkina Faso, en heeft zich met verbluffende kracht opgewerkt tot kaderlid van een internationaal bedrijf en politica (ze is MR-gemeenteraadslid in Elsene). In haar vorige boek ‘Parce que tu es une fille’ beschreef Kanko de moeilijkheden op haar pad, die met de cultuur, traditie en godsdienst van haar thuisland te maken hebben. In haar nieuwe boek verbindt ze haar inzichten met het onrecht dat miljoenen vrouwen wordt aangedaan. Kanko is doordrongen van haar maatschappelijk engagement: ze wil het lot van vele niet-gehoorde vrouwen verbeteren en pleit voor een nieuw feminisme. Ze beschrijft het lot dat vrouwen ondergaan, het kleine en het grote geweld, in Europa en in de rest van de wereld.

UnknownZe presenteert een onderbouwd vertoog, verweeft harde cijfers, vreselijke getuigenissen met haar persoonlijk, vaak aangrijpend levensverhaal. Om in Europa te beginnen: Kanko wijst er op dat de overgrote meerderheid van de klachten tegen verkrachting in ons land niet tot een effectieve veroordeling leiden. Ze vermeldt net zo goed andere vormen van seksisme, zoals loonongelijkheid. En ze schetst haar ontnuchterende ervaringen in de politiek waar machistische reflexen hardnekkig blijven bestaan. Over buitenlands en binnenlandse onrecht laat ze onder meer de vermaarde WHO-experte Marleen Temmerman en ‘de machtigste vrouw van de MR’ Valentine Delwart aan het woord. Dat vrouwen moeten elkaar steunen, is een belangrijk motief van het boek: ‘There is a special place in hell for women who don’t help other women’ zei Madeleine Albright. Continue Reading ›

Over vrijheid en liefde – Assita Kanko in Antwerpen

Vandaag sprak Assita Kanko (MR-raadslid te Elsene, Kernlid Liberales) aan de Universiteit Antwerpen. Op het scherm achter haar verscheen het beeld van een huilend meisje, dat zich wanhopig vastklampt aan haar moeder (zie foto links).

Assita was zo’n meisje,  geboren in Burkina Faso. Ze herkent zich in het wenende, radeloze gezichtje: toen ze vijf was, werd ook zij besneden. Toen sneden ze niet alleen in haar lichaam, maar in haar leven. De fysieke pijn gaat voorbij, zegt Assita ingetogen tegen een bijna volle zaal, maar het emotionele trauma blijft.

IMG_7629

foto: Guy Kleinblatt

Ze wist niet hoe zich tot die verwonding te verhouden, tot ze besloot om er op een andere manier mee om te gaan. Maar het is niet makkelijk om opnieuw te vertrouwen – haar moeder en familie had hiermee ingestemd – om zich te verzoenen, om zich volwaardig te voelen.

De besnijdenis maakte een einde aan haar zorgeloze kindertijd. Plots zag ze de onverschilligheid tegenover het leed van jonge meisjes. Sommige meisjes werden besneden vlakbij een markt. Niemand schoot hen te hulp, hoe hard ze ook gilden. Het veranderde Assita’s houding voorgoed. Want telkens iemand lijdt, lijden de anderen ook: alle mensen zijn als mens met elkaar verbonden, legt Assita uit. Continue Reading ›

Foto’s Guy Kleinblatt – humanisme en passie

Guy Kleinblatt fotografeerde ‘de passie van humanisten’. Het werd een reeks met foto’s van Naema Tahir, Assita Kanko, Edel Maex, Dirk Verhofstadt, Etienne Vermeersch, Gene Bervoets, Reinhilde Decleir, Warre Borgmans en vele anderen… Alle foto’s staan in een boek, bij Guy Kleinblatt zelf verkrijgbaar.

De tentoonstelling wordt hernomen aan de Universiteit Antwerpen, in mei.

Unknown

Elk portret is een collage, met enkele voorwerpen die de passie van de persoon verbeelden…

Aan de muur in Berchem, met Dirk Verhofstadt, Etienne Vermeersch en Naema Tahir. Foto genomen door Assita Kanko (die een geweldig mooi portret heeft op deze tentoonstelling).

1176159_10203064736682127_883837204_n

Uitreiking Liberalesboek-prijs 2012

Signeren bij Liberales. Foto's van Lilian Nabora

Na afloop signeren. Foto’s van Lilian Nabora

Gisteren was ik te gast op de uitreiking van de Liberalesboek-prijs 2012 aan ‘Door Spinoza’s lens’, in het Liberaal Archief te Gent.

Andreas Tirez gaf de inleiding. Dirk Verhofstadt interviewde me over ‘Door Spinoza’s lens’. Altijd geweldig fijn om te doen, over Spinoza praten.

Continue Reading ›