“Amerika, land van de Ottomanen”, column DS, 1 dec. 2014

“De Europese president Van Rompuy en de Turkse president Erdogan stonden in het nieuws de afgelopen week. Wie hun uitspraken vergelijkt, merkt hoe groot de kloof is tussen de politieke projecten van Europa en die van Turkije.

Het kerkhof ligt vol met onvervangbare mensen, zei De Gaulle in een vlaag van bescheidenheid. Ook Van Rompuy laat optekenen dat elke politicus inwisselbaar is: het zijn niet personen die de geschiedenis maken. Het is gevaarlijk om in je eigen legende te geloven. Dat hij ‘het ergste’ heeft kunnen voorkomen vindt Van Rompuy zijn grootste verdienste. Hij benadrukt luciditeit en relativering van macht en aanzien. In het Europese project overheerst realisme. Van Rompuy maakte geen enkele verwijzing naar een mythisch, groots verleden en heeft een realistische visie op de toekomst. Het doel van Europese leiders vandaag is “om de boel bij elkaar te houden”.

Bij Erdogan daarentegen is er geen gebrek aan ambitie. De Turkse president liet onlangs een paleis bouwen dat vijftig maal zo groot is als het Amerikaanse Witte Huis. Hij noemt de derde brug over de Bosphorus de Yavuz Sultan Selim Brug. Selim I was een Soennitische sultan die het Ottomaanse rijk uitbreidde tot Syrië, Saoedi Arabië en Egypte, en die de Ottomanen tot de leiders van de moslimwereld maakte. Continue Reading ›

“Elke geslaagde solidaire beweging vertrekt vanuit positief gemeenschapsgevoel” De Morgen, 26 juni

Unknown-1“De sociaaldemocratie deed het niet goed bij de vorige verkiezingen. Ook in andere landen niet: in Frankrijk moest de PS van president Hollande het Front National van Marine Le Pen en het UMP laten voorgaan. Natuurlijk zijn vele verklaringen mogelijk. Maar ik zie één factor die linkse partijen onderschatten: het belang van collectieve identiteiten. Globalisering maakt van identiteit voor een groot deel van de bevolking juist wel een politiek thema. De welvarende, gelukkige ‘kosmopolieten’ zijn een minderheid. De sociaaldemocratie heeft dan ook een probleem, omdat ze het belang van identiteit nauwelijks erkent. Ze bekijkt elke identiteitsbeleving vanuit socio-economisch perspectief en heeft als remedie een aangepast sociaal beleid. Alleen voor minderheden is een openlijk identiteitsbeleving toegelaten, zo hekelt Marcel Gauchet de benepen sociaaldemocratische politiek. Maar dat is natuurlijk absurd: identiteit speelt voor iedereen op één of andere manier een rol.

Voor de linkse beleidsvoerder is een bepaalde jongere een kwetsbaar persoon: als hij laaggeschoold is, uit een kansarm milieu komt en gediscrimineerd wordt op de arbeidsmarkt. Sociaal-democraten willen dan een beleid voeren om die negatieve statistieken om te buigen. Terecht. Want wie sociaal-economisch in een betere groep zit, leidt een ander, beter leven. Maar deze stelling is onvolledig. Er is ook een andere vraag: hoe ziet die jongen zichzelf? Op de vraag ‘wie ben ik’, antwoordt hij niet ‘achtergestelde, sociaal zwakkere laaggeschoolde’. Ook die jongen heeft zijn trots. Ook hij wil tot een gemeenschap behoren, en zoekt een positieve beeld van zichzelf. Cultuur, gemeenschap, identiteit zijn cruciaal voor elk politiek project. Continue Reading ›

‘Uit de ellende’, column DS 27 mei

‘Het is de schuld van Amerika!’ ‘Van Europa!’ Wie dit denkt, raakt nooit uit de ellende. Het klopt, Amerikaanse interventies in het buitenland hebben zelden democratische belangen van de lokale bevolking gediend, bijvoorbeeld in Latijns-Amerika.  Het klopt, Europa heeft geen vreedzame geschiedenis. Maar heeft ressentiment, haat of wraak dan positieve politieke effecten? Heeft een lokale bevolking er belang bij de macht tot handelen bij anderen te leggen, door de schuld voor wat fout loopt – in het Midden-Oosten, Noord-Afrika of elders  – bij anderen te leggen? Continue Reading ›

Liberales Nieuwsbrief

‘De Machiavelli in Morsi’ (DS 27/11) werd opgenomen in de nieuwsbrief van Liberales van 30 november 2012.

In diezelfde nieuwsbrief staat ook een opiniestuk ‘Geen zelfcensuur, wel zelfontplooiing’ van filosofe Alicja Gescinska over de verkrachting van een jonge Brusselse student. Continue Reading ›

Machiavelli in Gent

 Machiavelli in Gent

Zelden mis ik een gelegenheid om verloren te lopen. Onlangs deed ik het weer: drie trams en één bus, en ik was nog niet ter bestemming. De situatie werd helemaal surrealistisch toen de laatste trambestuurder ook de eerste was aan wie ik eerder de weg vroeg. We waren allebei onwennig. De omzwervingen hebben één voordeel: ik kan gerust zeggen dat Gent een prachtige stad is. Tenslotte belde ik naar iemand van de vereniging ( “’t zal wel gaan”) die me had uitgenodigd om te spreken. Over Machiavelli. Continue Reading ›