Kritische reactie op column ‘over traditie en cultuur’

Vandaag verschijnt in De Standaard een interessante kritische reactie van L. V. (regisseur) op mijn column van gisteren, als ‘Brief van de dag’.

Volgens de auteur klaag ik terecht “het immobilisme en de navelstaarderij van de kunstwereld aan”, maar gebruik ik de term ‘postmodernisme’ verkeerd, en zijn kunstenaars zich wel bewust van hun traditie.

Goed, de term ‘postmodern’ is inderdaad vaag, en vat inderdaad de huidige kunststromingen niet. Maar in mijn tekst sloeg die term op de (inderdaad al enkele decennia oude) kritiek op het ‘essentialisme’, die een politiek engagement ten opzichte van Vlaanderen in de weg staat. Ik bedoelde dus niet dat alle kunstenaars vandaag hetzelfde doen, evenmin dat ze niets nieuws doen ten opzichte van de jaren ’90. Maar ik zie niet op welke manier de huidige generatie die vroegere relatie tot het politieke zou hebben overstegen; de ‘postmoderne’ gevolgen gelden nog steeds:  ‘Maar in Vlaanderen heerst het gevoel dat die ietwat officiële cultuur en identiteit per definitie ‘traditie’ betekenen, en dat je je er dus best van afkeert, wil je een beetje (post)modern zijn. Maar wie beweert er vandaag nog dat er een essentie van een ‘volk’, of een ‘traditie’ bestaat, zoals voor de Tweede Wereldoorlog het geval was? Niemand. Niemand verdedigt dit voor het Belgische niveau, waar slechts een vage ‘Belgitude’ overblijft. Maar evenmin op het Vlaamse niveau, waar economie veel belangrijker wordt geacht dan cultuur. En zelfs Vlaams-nationalisten weten dat de natie slechts een ‘verbeelde’ constructie is. Juist daarom is het belangrijk om die verbeelding ernstig te nemen, en wel over een Vlaams cultureel project te discussiëren. De politiek levert dus niet teveel essentialistische visies op cultuur, maar te weinig verbeelde. (…).’   Continue Reading ›

‘Tegenlicht’ – over de Euro

imagesAanrader: het Nederlandse programma ‘Tegenlicht’ maakte een heel boeiende uitzending over Duitsland en de euro: ‘Het Duitse alternatief’. Op 22 september zijn er verkiezingen in Duitsland. Die zullen niet alleen de toekomst van Duitsland, maar ook die van Europa bepalen.  Continue Reading ›

Vragen bij ‘schuld’-tekst

Maandag verscheen een column over schuld (‘slaven van Schuld’). Ik kreeg enkele kritische en boeiende reacties van lezers. Hier geef ik een eerste antwoord.

Volgende zaterdag geef ik een lezing over ‘Schuld. Naar een nieuwe morele code’, waarin dit thema ook aan bod komt. Zeker de filosofische component werk ik dan verder uit.

–   “Waarom is er een probleem – Griekenland heeft toch teveel geld geleend, en de burgers hebben hun politici verkozen?” Continue Reading ›