Over traditie en cultuur – column DS, 31 maart 2014

Unknown“Wie de weekendkranten las, kon er niet omheen: de verkiezingen moeten vooral over economie gaan. Weinig aandacht dus voor cultuur, al is cultuur al jaren een belangrijke, Vlaamse bevoegdheid. Niets nieuws onder de zon: sinds de jaren ’80 is het Vlaamse project vooral gericht op ondernemen. Cultuur leeft niet echt. Je betrapt Vlaamse politici bijvoorbeeld zelden op een authentieke, culturele referentie. Omgekeerd erkent de kunstwereld – op enkele uitzonderingen na – de rol van de Vlaamse politieke gemeenschap amper. Die gemeenschap speelt wel degelijk een belangrijke rol: het culturele- en medialandschap wordt door Vlaamse partijen in de Vlaamse gemeenschap mee vorm gegeven.

Continue Reading ›

Amsterdam – Susan Neiman en ‘Filosofie Magazine’

images-2Op zondag 2 maart geeft Amerikaanse filosofe Susan Neiman de Socrates-lezing, ‘Over een verlicht Europa’. 

“De Europese verkiezingen zijn in aantocht. Veel humanisten zijn voor Europa, maar de tegenstem klinkt harder. Hoogste tijd om Susan Neiman aan het woord te laten over de idealen van de Verlichting en hun betekenis voor Europa.”

In Pakhuis De Zwijger (Amsterdam), v.a. 14.30 uur.

safe_image.phpEn op maandagavond 3 maart wordt in  ‘De Rode Hoed’ het maart-nummer van Filosofie Magazine voorgesteld, “Zij denkt, dus zij bestaat”. Voor dat nummer schreef ik de column ‘onzekerheid’.

Locatie: De Rode Hoed, Keizersgracht 102, Amsterdam, vanaf 20.00 uur. 

Met beeldfragmenten van Simone de Beauvoir en Hannah Arendt. M.m.v. Simone van Saarloos, Maureen Sie, Ilse Bulhof en Daan Roovers.

‘Lampedusa en de banaliteit van het kwaad’ – Column DS

Unknown-1“Lampedusa: schrijnende beelden van anonieme, verdronken migranten.  Wat gedaan? Actie ondernemen of dat niet doen: het kwade efficiënt bestrijden is erg moeilijk.

Een eerste reactie is zich afwenden of de televisie uitzetten. Een tijdelijke oplossing, want vroeg of laat duiken andere beelden op. Die herinneren de kijker eraan dat hij deelachtig is aan een wreed beleid, ook al wil hij dat niet. De situatie lijkt een variatie op Hannah Arendts ‘banaliteit van het kwaad’: elke burger kan

verwikkeld geraken in een systeem dat geen normale maar destructieve, gewelddadige handelingen stelt, zonder dat die burger zelf de intentie heeft om een ander schade te berokkenen. Continue Reading ›

Ondertussen

waterhouse_penelope_and_the_suitors

Penelope and her suitors – Waterhouse

Een nieuw academiejaar begint, en ik werk aan een brief voor eerstejaarsstudenten (later meer info). Mocht ik opnieuw beginnen, studeerde ik misschien klassieke talen: innerlijke rijkdom vergaren blijft het belangrijkste.

Hier de Oudheid even in een schilderij van John W. Waterhouse, ‘Penelope and her Suitors’, naar de ‘Odyssee’ van Homeros. Continue Reading ›

Over ‘Hannah Arendt’ – de film en de filosofe

1010092_nl_hannah_arendt_1360316391530Deze maand verschijnt mijn bespreking van ‘Hannah Arendt‘, de film van Margerethe von Trotta in ‘Streven‘ – over de film en het denken van de filosofe.

“De nieuwe film van Margerethe von Trotta, Hannah Arendt, geeft een levendig portret van een politieke denker – zo wilde Arendt worden genoemd. En het denken bepaalt de film. Die toont niet alleen hoe iemand denkt, maar hoe denken zelf onderwerp wordt van reflectie: Arendt ontwikkelt de stelling dat gedachteloosheid aan de basis ligt van extreem immorele handelingen. Continue Reading ›

‘Hannah Arendt’ – Margarethe Von Trotta

Unknown-1In het septembernummer van het tijdschrift Streven bespreek ik Hannah Arendt, de film van Margarethe von Trotta. Die film was erg geslaagd, voor wie kan genieten van een mooie poging om het denken zelf in beeld te brengen. Von Trotta geeft de tijdsgeest goed weer: het ongrijpbare van de gebeurtenissen tijdens de Tweede Wereldoorlog, het proces in de jonge staat Israël, het intellectuele leven in New York en de spanningen tussen de Joodse overlevers van de Tweede Wereldoorlog als bannelingen uit Duitsland…

Continue Reading ›

De seculiere staat – Column DS, 10 juni

Mijn column is een uitgebreide versie van ‘Neutraliteit is geen atheïstisch project‘. De respons op die tekst was zo overweldigend, dat ik het thema hernomen heb. 

“Waarom is de seculiere staat zo belangrijk? Omdat ze de meest vreedzame oplossing biedt voor botsende godsdienstige meningen. De seculiere samenleving is geen atheïstisch project, maar precies een manier om recht te doen aan de pluraliteit van visies. Continue Reading ›