“Catalanen en Spanjaarden, versus Turken en Koerden”, DM, 4 nov. 2017

Sinds oktober maak ik deel uit van ‘Het Kernkabinet‘ van De Morgen, in Zeno: elke weekend interviewt De Morgen een van acht denkers over een hot item. De andere leden zijn Laïla Ben Allal, Maarten Boudry, Sarah de Lange, Rogier De Langhe, Jonathan Holslag, Patrick Loobuyck en Jogchum Vrielink.

Deze week werd ik geïnterviewd over het verschil tussen het Spaans-Catalaanse conflict, en de strijd tussen Turken en Koerden in Antwerpen. Het artikel verscheen op zaterdag 4 november.

Catalanen gaan niet met stokken en staven Spaanse Belgen te lijf, door Bruno Struys.

Dat de Catalaanse zaak wordt uitgevochten in Brussel, vinden we best interessant. Maar als Antwerpen het strijdtoneel is van Koerden en Turke nationalisten, schreeuwen we moord en brand. Politiek filosofe Tinneke Beeckman begrijpt dat wel.

Afgelopen week speelden twee buitenlandse conflicten de hoofdrol in de Belgische actualiteit. Met de komst van Carles Puigdemont is de Catalaanse strijd letterlijk geïmporteerd in ons land. Ondertussen vochten Turkse nationalisten een robbertje uit met aanhangers van de Koerdische PKK in de Brederodestraat in Antwerpen. Het ene conflict is bijna verwelkomd, het andere verafschuwd. Dan lijkt het dat er twee maten en twee gewichten zijn gebruikt.

“Op zo’n moment zouden we duidelijker moeten communiceren dat beide conflicten grondig van elkaar verschillen”, zegt Beeckman. “De Catalanen gebruiken hier geen stokken en staven om Spaanse Belgen te lijf te gaan. Anders dan de Koerdisch-Turkse strijd, is de Catalaanse er een van geweldloosheid waarin gezocht wordt naar een politieke oplossing.”

Het valt natuurlijk op dat net de politici die anders toeteren dat het onaanvaardbaar is om het Turkse conflict in ons land te importeren, nu al wekenlang hetzelfde doen met het Catalaanse conflict, nee?

Tinneke Beeckman: “Daar speelt ook partijpolitiek. Bij de N-VA voelen ze veel sympathie voor separatisten en willen ze zich profileren naar hun nationalistische achterban.

De partij krijgt van die achterban kritiek omdat ze in die federale regering zit en dus moet ze die Vlaams-nationalistische flank af en toe bedienen.

“Die profileringsdrang van sommige N-VA-politici is ongelukkig, maar dat vind ik ook van sommige reacties aan de linkerzijde. Als je ziet in welke bedenkelijke, repressieve traditie de Spaanse premier Rajoy zich plaatst, dan zou links in ons land beter meer moeite doen om de rechten en vrijheden van Puigdemont te verdedigen. In plaats van zich zorgen te maken over een diplomatiek rel. Soms moet je ook aan je principes denken.”

België zou dus ook betrokken partij moeten zijn in de Catalaanse kwestie zonder de komst van Puigdemont?

“Belgie is sowieso betrokken, omdat Brussel het hart is van de Europese Unie en omdat ons land samen met Spanje in die Europese Unie zit. Nog zo’n verschil met Turkije, dat niet in de Unie zit. Landen die samen in supranationale instellingen zitten, zoals de EU, verschillen soms van mening over de richting, de waarden, de normen van zo’n Unie. Dat moet kunnen, ook als dat tot een diplomatieke spanningen leidt.

“Premier Michel krijgt kritiek, maar hij heeft het eigenlijk goed gedaan. Macron daarentegen doet de Europese waarden geen deugd met zijn onvoorwaardelijke steun voor Rajoy. Daar speelt realpolitiek in mee. Frankrijk is bezorgd dat een toegeving aan de Catalanen in de kaart van de Corsicaanse separatisten zou kunnen spelen.”

“Rajoy kiest nochtans resoluut voor een logica van confrontatie. Behoort dat tot de politieke waarden van de EU? Ik denk dat je conflicten moet ontmijnen.”

Als de Catalaanse kwestie een Europees probleem is, dan zou je toch ook kunnen zeggen dat een EU-land moet vertrouwen op de rechtsgang in een andere lidstaat? En dat die Puigdemont hier dus niets te zoeken heeft?

“Ik vind het positief dat je politiek asiel kan aanvragen in een ander Europees land.

“Als Puigdemont effectief asiel aanvraagt, dan zal het Commissariaat-Generaal voor Staatlozen en Vluchtelingen daarover oordelen en het gerecht zal zijn werk doen. Wanneer blijkt dat Spanje een betrouwbaar gerecht heeft en wel de mensenrechten respecteert, zal dat zo’n asiel moeilijker worden toegekend. Continue Reading ›

‘Waarom ligt politieke correctheid onder vuur?’, DS 12 sept 2016

Unknown 08.33.05Over politieke correctheid valt een heldere definitie te geven. Politieke correctheid, schrijft Comte-Sponville in zijn ‘Dictionnaire philosophique’, gebeurt wanneer twee fundamentele dimensies van het leven – het morele en het politieke – worden verward. Wie dat doet, velt politiek een ontoereikend oordeel. ‘Het volstaat bijvoorbeeld niet om antiracist te zijn, om ook een goede immigratiepolitiek te definiëren’, aldus de Franse filosoof.

unknownIk zou over politieke correctheid spreken wanneer het motief voor een stelling meer met morele pose dan met inhoudelijke argumenten te maken heeft. Het gevolg van politieke correctheid is dat perceptie begint te primeren. Gelijk heb je wanneer je je tegenstander kan wegzetten als minder moreel. Dat is de logica van politiek correct denken. Natuurlijk kan iemand wel politiek overtuigd zijn van een open migratiepolitiek, bijvoorbeeld. Maar dan moet je politieke argumenten geven, zoals het feit dat illegale migranten in een systeem van gesloten grenzen niet meer kunnen terugkeren naar hun thuisland. Je geeft een niet-‘politiek correct’ argument wanneer je de tegenstander niet moreel veroordeelt omdat die andere politieke keuzes maakt.

Politieke correctheid betreft dan ook minder stellingen op zich, dan de motivatie en de argumentatie om deze te verdedigen. In die zin is een vorm van politieke correctheid ook aan de andere kant van het politieke spectrum mogelijk. Paradoxaal genoeg zelfs wanneer het verwijt van politieke correctheid valt. Dat gebeurt vaak evengoed vanuit een morele beoordeling: ‘ik durf het tenminste te zeggen, ik ben moedig, ik ben kritisch’. Hierin heeft Ignaas Devisch een punt. Dat schiet dan weinig op: de ene pose van morele superioriteit botst dan met een andere, afhankelijk van de morele waarden die voor iemand doorwegen.

Maar waarom ligt de ‘politieke correctheid’ zo openlijk onder vuur? Continue Reading ›

Brainwash-festival in Amsterdam in okt. 2015 – sfeerbeelden

Face-to-FaceTijdens het Brainwash-festival  op 24 oktober 2015 in Amsterdam organiseerde het Vlaams-Nederlands Forum voor Filosofie  een gelegenheid voor face-to-face philosophy. De formule: een deelnemer kan een gesprek aangaan met een filosoof naar keuze. De filosoof geeft een aantal thema’s op, en wacht op een gesprekspartner.

Hier zijn enkele sfeerbeelden van die gelegenheid (dank aan Frank Stappaerts)

 

Patrick Loobuyck druk in gesprek, met Paul Cliteur aan een andere tafel

Patrick Loobuyck druk in gesprek, met Paul Cliteur aan een andere tafel.

 

De dames aan de Ingang...

De dames aan de ingang…

 

Mede-organisator Christel

Mede-organisator Christel, met Eef Cornelissen en Kristof Van Rossem op de achtergrond.

 

Veerle Pasmans

Veerle Pasmans

 

Organisator Eddy Strauven

Organisator Eddy Strauven

 

Maarten Boudry en ik rustig in gesprek...

Maarten Boudry en ik in gesprek…

 

 

Boek ‘Diner Pensant’ door Valerie Granberg

images

Het boek, met de foto van filosofe Beate Roessler

“In ‘Diner Pensant. Waar filosofen op kauwen’ (ISVW Uitgevers) portretteert filosoof en fotograaf Valerie Granberg 35 bekende Nederlandse en Vlaamse denkers met hun lievelingsmaaltijd. In korte essays leggen de filosofen uit waar ze eten wat ze eten.

Kookliefhebbers vinden ook de recepten van de maaltijden. ”

Het is een heel erg mooi, boeiend boek. Ik poseerde met asperges, gaf het recept en schreef het essay ‘Een natuurlijke en noodzakelijke behoefte’.

Andere portretten en bijdragen zijn van René ten Bos, Maarten Doorman, Jan Drost, Erno Eskens, Stine Jensen, Maarten Boudry, Leon Heuts, Marli Huijer, René Gude, Jannah Loontjes, Daan Roovers, Frank en Maarten Meester en vele anderen.

Interview in Humo, samen met M. Boudry, 8 dec. 2015

imagesDit interview verscheen in Humo, op 8 december 2015.

“Het leven zoals het is na 13/11.

Hectoliters drukinkt zijn gevloeid sinds de aanslagen in Parijs, oeverloos gepraat en geanalyseer in de ether geslingerd. Krap één maand na de feiten zetten twee filosofen voor Humo een stapje achteruit om een breder perspectief te bieden: Maarten Boudry en Tinneke Beeckman belichten de grote maatschappelijke implicaties van 13/11. Het helikopterperspectief, James!  door Tom Pardoen / Foto’s Jelle Vermeersch

 

1503115Tinneke Beeckman publiceerde dit najaar het kraakheldere ‘Macht en onmacht’, waarin ze de aanslag op de redactie van Charlie Hebdo kadert als een aanslag op het verlichtingsdenken. Maarten Boudry kwam tegelijkertijd op de proppen met ‘Illusies voor gevorderden’, over de continue spanning tussen waarheid en waanwereld, en doet geregeld van zich spreken met doorwrochte bijdragen over radicalisme en de islam. Ik ontmoet deze doordenkers in de Gentse boekhandel Limerick, waar we omsingeld zijn door de collectie schrijfmachines van W.F. Hermans. ‘Kunnen we helpen door minder breedsprakerig te zijn?’ vraagt Boudry vriendelijk.

Tijd voor de eerste vraag.

HUMO Leven we na 13/11 in een andere wereld?

Continue Reading ›

‘Brainwash-festival’ in Amsterdam, zaterdag 24 oktober 2015

brainwash affiche

Samen met Marli Huijer, Katrijn Van Hauwermeiren, Coen Simon, Paul Cliteur, Maarten Boudry, Patrick Loobuyck, Han Van Ruler, Veerle Pasmans, Wouter Kusters, Peter Venmans en vele anderen doe ik mee aan de ‘Contactdag’ tijdens het Brainwash-festival in Amsterdam.

De formule: een deelnemer kan een gesprek aangaan, met wie hij/zij wil. Elke filosoof geeft een aantal thema’s op – de mijne zijn praktische filosofie, politieke filosofie en het Vlaams-Nederlanfs Forum voor Filosofie. De filosofen zitten afwisselend aan tafels.

Voor de face-to-face philosophy ben ik beschikbaar tussen

14.15 – 14.45 uur;  15.45 – 16.05 uur en 17.15 – 17.35 in het  TOBACCO theater: Bankgeheim & Studio / Nes 73-87

Unknown-1Avondprogramma 

En dan ga ik om 18.30 tot 19.10 in gesprek met Kader Abdolah, De Ander / Frascati 1 / Nes 63, onder leiding van Anna Luyten.

Vorig jaar hebben Kader Abdolah en ik deelgenomen aan een lezingencyclus met de Denker des Vaderlands, Marli Huijer. Ondertussen zijn die lezingen ook op CD verschenen, als ‘Een filosofisch fundament voor zelfkennis’.

‘Klassieke’ tripartite, column DS 30 juni 2014

Unknown 08.33.05“Als er een ‘klassieke tripartite’ komt – en niemand weet of dat zal gebeuren – dan is dat geen goede zaak voor de noodzakelijke democratische wisselwerking tussen meerderheid en oppositie.

Sinds de verkiezingsavond wordt gerefereerd aan deze constructie, die oud en vertrouwd lijkt: de ‘klassieke’ tripartite, een coalitie van christendemocraten, liberalen en socialisten. Maar de tripartite is bepaald geen succesvol beproefd recept. Vroeger dienden verkiezingen juist om een keuze te maken tussen deze partijen. Dat is ook logisch: de drie partijen belichamen de klassieke ideologische tegenstellingen, die onze democratie in de negentiende eeuw vorm gaven. Elke ideologie staat een andere visie voor op de verhouding tussen Staat, burgers en vrije markt.

Tot voor kort werkte die keuzemogelijkheid wel: Verhofstadt versloeg Dehaene in 1999. Continue Reading ›