“De Verrijzenis – Lucianus van Samosata”, DS, 7 april 2017

“In de rubriek ‘De Verrijzenis’ zoekt De Standaard elke dag van de paasvakantie een goede reden om iemand uit de dood te laten opstaan.”

Ik koos voor Lucianus van Samosata (120-180 nC), romanschrijver, satiricus.

 

“‘Wel, Lucianus, dit had je niet verwacht, hé? Je dacht dat je lichaam na je overlijden in atomen uit elkaar zou vallen, dat je ziel – als die al bestond – zou vervliegen. En nu sta je hier. Verrezen, op vraag van “De Standaard”.’

‘De standaard? Van een legioen?’, vroeg Lucianus verbaasd.

‘Neen, “De Standaard” is een papyrus die duizenden Menapiërs lezen,’ zei ik. ‘Dus, vertel eens, hoe ziet het schimmenrijk er uit? Jij leek me de uitgelezen persoon om over het leven na de dood te berichten. Je hebt zovele mensen hartelijk doen lachen met je satirische stukken over de goden en de onderwereld. Zelf leefde je tijdens de heerschappij van de Romeinse keizer Marcus Aurelius. Later inspireerde je de belangrijkste auteurs van de Renaissance. Je was de lievelingsauteur van Thomas More en Erasmus. Serio ludere: ernstig spelen was hun motto.

Vandaag zijn je teksten nog verkrijgbaar. Wat heb ik genoten van je “Dodengesprekken”.  Jouw schimmige geesten die afdalen naar het rijk der doden gedragen zich niet zoals de onversaagde held Odysseus bij Homeros. Bij jou is er geen dappere Aeneas, zoals bij Vergilius, die met zijn vader over de glorierijke toekomst van de Romeinen komt praten.

Neen, jij voert daverende skeletten op, die hun begeleider Hermes smeken om hen opnieuw tot leven te wekken. Wanneer ze de rivier de Styx moeten oversteken naar de onderwereld, klampen ze zich wanhopig vast aan de mast van de overzetboot, of proberen ze inhalig aan de betaling voor de overtocht te ontsnappen. Rijke, machtige koningen jammeren onbedaarlijk omdat hun eretitels en bezittingen niets meer betekenen. Alleen de cynicus aanvaardt zijn lot en blijft tijdens de reis opgewekt zingen. Zelfs wijze filosofen geraken helemaal van slag wanneer ze op weg zijn naar de Hades. Alsof al die mooie theorieën niets uithalen, zodra het er echt op aankomt. Neem Socrates: hij laat zich aanvankelijk onverstoorbaar meevoeren, maar begint dan toch …’

‘Vertel jij me liever hoe het nu met mijn land gaat’, onderbrak Lucianus me ongeduldig.

‘Je komt uit de Romeinse provincie Syrië’, antwoordde ik. ‘Ik heb slecht nieuws, vrees ik. Een bloedige dictator zwaait er de plak en godsdienstfanatici strijden om de macht. Er heerst een oorlog over godsdienst zoals jouw tijdgenoten die nooit hebben gekend. Deze lui kunnen spottende grapjes over de Goden, zoals jij ze graag maakte, niet echt appreciëren. Zo’n tekst als “De Godenvergadering” is bij hen ondenkbaar. Jij speelde al met de goddelijke intolerantie voor atheïsme: toen Zeus vernam dat filosofen over de voorzienigheid redetwistten, bleek één van hen te beweren dat de Goden helemaal niet bestonden. In paniek riep Zeus een vergadering bijeen: iemand moest die discussiërende filosofen op andere ideeën brengen. Maar de bijeenkomst verliep chaotisch. De Goden uit de Oudheid waren een verwarde bende ruziemakers, die elkaar geen succesje gunden. Bestaan Goden trouwens wel wanneer niemand in hen gelooft? Dat was jouw provocerende uitgangspunt.’

‘Maar hoe gaat dan nu in Syrië’, wilde Lucianus met aandrang weten.

‘Steden zijn vernietigd, miljoenen mensen zijn op de vlucht en het einde is nog niet in zicht,’ legde ik uit.

‘Op aarde zijn er plekken die op de hel lijken’, mompelde hij.

Ik aarzelde om verder te gaan. ‘En ze hebben Palmyra vernield’, voegde ik zachtjes toe. Continue Reading ›

“Filosofie-ontbijt… Kies een stoïcijns of epicuristisch menu!” op 31 mei 2015

… of wees een eclecticus, en eet van alles wat, dat mag ook!

Op zondag 31 mei organiseren we bij The School of Life Antwerpen nogmaals een filosofie-ontbijt.  De vorige editie was heel gezellig, lekker en aangenaam.

Vanaf 11.00 uur kan je rustig naar het buffet, we beginnen de lezing om 11.30 uur. Plaats: The School of Life, Munthof 2, 2000 Antwerpen. Prijs: 35 euro (alles inbegrepen: buffet met gerechten en drank, lezing). Inschrijven kan je via de kalender van The School of Life.

De twee menu’s – stoïcijnse en epicuristisch – zijn geïnspireerd op twee belangrijke filosofische stromingen uit de Oudheid (op basis van teksten werden de gerechten geselecteerd, zoals brieven van Seneca, werk van Epicurus, ea).

Ben je een echte levensgenieter, of verkies je een levensstijl waarin mate centraal staat? Je kan het volop ontdekken.Ondertussen praten we over filosofie als therapie en over levenskunst. En bekijken we wat je zelf kan doen om je leven zinvoller  te beleven. Want eten zelf is al een uitdrukking van een visie op het goede leven.

In onze samenleving hebben we veel aandacht voor lekker en gezond eten.Tegelijkertijd veel mensen maken zich zorgen over overgewicht en gezondheidsproblemen. Studies tonen dat mensen wel voldoende geïnformeerd zijn over gezond eten, maar toch vinden ze het moeilijk om hun levensstijl aan te passen.

Ook daar hebben we bij The School of Life aandacht voor: praktische levensvragen benaderen. Over hoe je van zelfkennis overgaat naar een ander gedrag, schreef ik een tekstje op deze blog. In de tekst leg ik ook uit waarom eten zo belangrijk voor mij is, en ook hoe ik er wel in geslaagd ben een andere levensstijl aan te nemen – wat niet vanzelfsprekend is. Vaak hebben we goede voornemens, maar kunnen we ons leven moeilijk veranderen.

Over eten sprak ik ook met filosoof Ignaas Devisch, in ‘Het Voordeel van de Twijfel‘. Samen koken we een lekkere lunch…

En in de column ‘De vrijheid in goed eten‘ (De Standaard) beschrijf ik hoe belangrijk het vrije oordeel is, en dan gaat het ook over kunnen kiezen hoe je eet.

Levenskunst

Zijn, hebben, de ander

In deze tijd wordt succes vooral gemeten aan materialistisch gewin. Wie opgroeit, leert om zich met die maatstaf te vereenzelvigen.  Hoeveel en wat je hebt, vertelt iets over hoe goed het met je gaat. Niet gewoon in de zin dat je een minimum aan welvaart nodig zou hebben om voor jezelf te zorgen – met die gedachte is niets mis. Neen, materieel gewin lijkt iets mee te delen over hoe het werkelijk met je gaat. Alsof je iets wezenlijks verneemt. Alsof je dan weet of het lot je gunstig gezind is. Continue Reading ›