K. A. Appiah ontvangt Spinozalens-prijs te Amsterdam

Op 24 november, de verjaardag van Spinoza (1632-1677), kreeg Kwame Anthony Appiah de ‘Internationale Spinozalens prijs‘, een onderscheiding voor denkers over ethiek. De laureaat gaf de lezing ‘Challenges of identity’.

de-erecode-hoe-morele-revoluties-tot-stand-komen-kwame-anthony-appiah-boek-cover-9789058755162Bij de prijs hoort de Nederlandse vertaling van een werk: ‘De erecode. Hoe morele revoluties tot stand komen’ (Uitgeverij Boom).

Het thema van de prijs was ‘De Buitenstaander’, en de ‘dode denker’ was Hannah Arendt. Marli Huijer en Frank Meester maakten een prachtige lesbrief over Hannah Arendt, die je gratis kan downloaden. De lesbrief kan vrij door leerkrachten worden gebruikt.

Dit jaar bestond de jury  uit voorzitter Nelleke Noordervliet, Stephan Sanders, Beate Roessler, Paul Van Tongeren en mezelf.

Frank Vandenbroucke is voorzitter van het bestuur van de Stichting, Daan Roovers zetelt in de Raad van Bestuur.

Hier zijn enkele sfeerbeelden van een geslaagde, verrijkende en warme uitreiking.

De laureaat

De laureaat

 

De prijs en het boek

De prijs en het boek

K. T. Appiah met de jury: Stephan Sanders, T. B., Beate Roessler en Nelleke Noordervliet

K. A. Appiah met de jury: Stephan Sanders, T. B., Beate Roessler en Nelleke Noordervliet

 

De burgemeester van Amsterdam, Eberhart van der Laan, ook een grote bewonderaar van Spinoza.

De burgemeester van Amsterdam, Eberhart van der Laan, ook een grote bewonderaar van Spinoza.

 

Frank Vandenbroucke

Frank Vandenbroucke

 

Daan Roovers in gesprek met de winnaar.

Daan Roovers in gesprek met de winnaar.

 

De volgende dag nam Appiah uitgebreid de gelegenheid om met leerlingen uit Utrecht in gesprek te gaan.

studenten-utrechtappiah-met-studenten

Internationale Spinozalens, denkers bekendgemaakt op 24 nov 2015

UnknownOp 24 november, de verjaardag van Spinoza (24.11. 1632), heeft de organisatie van de Internationale Spinozalens zowel de dode als de levende denker bekend gemaakt in de Ambtswoning van de burgemeester van Amsterdam.

Het thema is ‘de buitenstaander’. De Dode Denker is Hannah Arendt. En de levende denker is Kwame Anthony Appiah.

Juryleden: Nelleke Noordervliet, Stephan Sanders, Beate Roessler, Paul van Tongeren en Tinneke Beeckman.

De Stichting Internationale Spinozaprijs wil de erfenis van Spinoza levendig houden – met redelijkheid, vrijheid en tolerantie als centrale waarden. Ze wil de traditie van kritische en creatieve denkers eren door een prijs toe te kennen aan een internationale denker die een belangrijke bijdrage levert aan denken over ethiek en maatschappij.

Elke twee jaar wordt een thema gekozen. Het vorige thema was ‘goed en kwaad in de 21ste eeuw’. Aan dat thema is in een eerste jaar een dode denker verbonden, het jaar nadien komt een levende denker hierover spreken. Telkens wordt de viering georganiseerd rond de geboortedag van Spinoza op 24 november.

Unknown-1

K. A. Appiah

De laureaat krijgt de Spinozalens-onderscheiding: een sculptuur, een bedrag van 10.000 euro en een speciale uitgave bij Boom. Dus volgend jaar kunnen we Kwame Anthony Appiah verwelkomen en feliciteren. Dan verschijnt ook een bijzonder bijdrage van zijn werk bij Uitgeverij Boom te Amsterdam.

Over Hannah Arendt, en het thema de buitenstaander verschijnt een lesbrief die beschikbaar is voor jongeren uit het middelbaar onderwijs. Hier volgt de toelichting over Arendt:

H. Arendt

H. Arendt

“Wanneer Hannah Arendt in 1906 wordt geboren, voorspelt weinig dat ze een rebelse, eigenzinnige denker zou worden, voor wie wereldvervreemding en thuisloosheid belangrijke thema’s zijn. Arendt is het geprivilegieerde kind van welgestelde, geassimileerde Joden in Duitsland. Ze heeft talent voor klassieke talen en filosofie, en volgt les bij Martin Heidegger en Karl Jaspers.

Tijdens de jaren ’20 wordt haar Joodse achtergrond echter een dringende actualiteit: de opkomst van nationaalsocialisme en het bijhorende antisemitisme dwingt Arendt over haar identiteit na te denken. Deze worsteling leidt tot haar experimentele biografie over de Duits-Joodse schrijfster Rahel Varnhagen (1771-1833). Zij hield intellectuele salons aan het begin van de negentiende eeuw. Arendt noemt Varnhagen een ‘innige vriendin, al is ze ongeveer honderd jaar dood’.

Continue Reading ›

‘Een kwestie van autoriteit’, column DS, 19 oktober 2015

Unknown 08.33.05

Dit artikel verscheen in De Standaard op 19 oktober als column.

Over Hannah Arendt, de autoriteit en de opvoeding geef ik een uitleg in het boek ‘Kinderdromen. Wat kinderen echt willen voor ze 12 zijn’, Peter Adriaenssens, Tinneke Beeckman, Jan Callebaut en Veerle Beel, Lannoo (2014), in het hoofdstuk ‘Altijd tien op tien. Over perfectie en faalangst’.

“Een kind op drie gaat naar de logopedist of een andere specialist, schrijft Veerle Beel  (DS-17/10). Een dame die me vorige week na mijn lezing kwam opzoeken vond dat ik ook naar een logopedist moest. ‘Klinkt mijn stem dan onaangenaam’, vroeg ik. ‘Neen, maar het zou je maturiteit geven’, antwoordde ze. Het is waar: Margaret Thatcher werkte ook aan haar stem. Een dieper timbre klinkt mannelijker, dus ernstiger. Ik zag plots een wonderlijke toekomst opdoemen… Het voorval illustreert de disciplinering van vandaag, de druk om wie succesrijk is te imiteren.

Als volwassene kan ik makkelijk mijn schouders ophalen voor de logica van die overigens welwillende mevrouw. Maar ouders kunnen moeilijker neen zeggen tegen allerlei experts: ‘U wilt toch het beste voor uw kind?’ Ze willen vermijden dat hun kind later kansen mist. Continue Reading ›

Lezing Machiavelli, in reeks “Pijn en Plezier v/h Politieke Dier”, te Antwerpen

“Pijn en Plezier van het politieke dier” is een reeks lezingen bij Het Zoekend Hert, Antwerpen, telkens op zondag, één keer per maand. De lezingen beginnen om 11.00 uur, in  Koninklijkelaan 43, 2600 Berchem-Antwerpen. Inkomprijs is 9 euro.

De eerste lezing is op 25 januari: Josine Blok spreekt over Aristoteles.

Op 22 februari geef ik een lezing over Machiavelli.

Dan volgen Wessel Krul, over Hobbes (22 maart); Hans Achterhuis over Hannah Arendt (19 april); Frank Ankersmit over Habermas (17 mei); Ronald Tinnevelt over Martha Nussbaum (7 juni) en Manu Clayes en Bleri Lleshi sluiten af (21 juni).

Inschrijvingen op hetzoekendhert@gmail.com

image

 

 

 

 

Laudatio voor Susan Neiman door Frank Vandenbroucke

850A2470

Susan Neiman ontvangt de prijs uit handen van burgemeester Jozias Van Aartsen, onder goedkeurend oog van juryvoorzitter Frank Vandenbroucke.

Voor de uitreiking van de Internationale Spinozalens aan Amerikaanse filosofe Susan Neiman sprak juryvoorzitter Frank Vandenbroucke vorige maandag deze laudatio uit.

“What is the meaning of good and evil in the 21st century, and what is the role of ideals in politics? By selecting Immanuel Kant as the ‘dead philosopher’ and Susan Neiman as the ‘living philosopher’ for the International Spinoza Award 2013-1014, the jury did not hesitate to put these questions – on good and evil and on political ideals – center stage in our deliberations and in the public debate we call for. Obviously, if there is one thing Susan Neiman’s whole oeuvre convincingly shows, starting from her 1994 book on The Unity of Reason: Rereading Kant, it is that Kant’s philosophy is far from ‘dead’, on the contrary.

Continue Reading ›

‘De wankele vergelijking tussen Joden en moslims’, column DS, 8 sept 2014.

(Voor de referenties die bij deze column horen, zie mijn vorige post)

“De wankele vergelijking tussen Joden en moslims.

De vergelijking tussen het slachtofferschap van Joden en moslims wint aan populariteit. Maar wie er zich aan waagt, erkent best de duidelijke verschillen. Anders voedt die vergelijking alleen maar ressentiment en haat. Want de jodenvervolging in Europa verschilt fundamenteel van de Westerse koloniale politiek en van de huidige Europese politiek. Continue Reading ›

Over traditie en cultuur – column DS, 31 maart 2014

Unknown“Wie de weekendkranten las, kon er niet omheen: de verkiezingen moeten vooral over economie gaan. Weinig aandacht dus voor cultuur, al is cultuur al jaren een belangrijke, Vlaamse bevoegdheid. Niets nieuws onder de zon: sinds de jaren ’80 is het Vlaamse project vooral gericht op ondernemen. Cultuur leeft niet echt. Je betrapt Vlaamse politici bijvoorbeeld zelden op een authentieke, culturele referentie. Omgekeerd erkent de kunstwereld – op enkele uitzonderingen na – de rol van de Vlaamse politieke gemeenschap amper. Die gemeenschap speelt wel degelijk een belangrijke rol: het culturele- en medialandschap wordt door Vlaamse partijen in de Vlaamse gemeenschap mee vorm gegeven.

Continue Reading ›